Pijn in de zij

Stacks Image 4

Pijn in de zij, een oriëntatie

lederen weet waarover gesproken wordt wanneer men het heeft over pijn in de zij. Een lichamelijke klacht tijdens lichamelijke inspanning, die iedereen wel eens aan den lijve ondervonden heeft. Meestal begint dit zeurend om vervolgens aan te zwellen tot een stekende pijn, waardoor de betreffende activiteiten moeten worden aangepast. Toch bestaat allerminst overeenstemming over de vraag hoe het ontstaat en wat het überhaupt is.

Oorzaak


In de loop der jaren zijn talloze verklaringen gegeven voor dit fenomeen. De meest aangehangen verklaring is een zuurstoftekort cq. kramptoestand van het middenrif. Dit is een grote spier die de borstholte scheidt van de buikholte. Men vermoedt dat een nog onvoldoende verwerkte maaltijd of lichamelijke vermoeidheid de grootste boosdoeners zijn voor deze klacht. De pijn kan zowel rechts als links optreden. De meeste sporters wijzen dan naar de zijkant van de ribbenkast.

Pijn in de zij is een bekende klacht en is ongevaarlijk. In de literatuur is er weinig over te vinden. Het komt zowel bij getrainde als ongetrainde sporters voor. In de lever en in de milt liggen vrij grote reserves aan bloed opgeslagen. Door de inspanning krijgt het lichaam een verhoogde vraag naar bloed en lever en milt zullen trachten aan die vraag te voldoen door de reserves in de vrije bloedsomloop te brengen, die door lichamelijke inspanning en de hierbij gepaard gaande stuwing toch al vergroot zijn. Door de overvulling (kan niet onmiddellijk een goed woord bedenken) ontstaat natuurlijk spanning in deze organen, die door aanpassing van de bloedsomloop weer wordt opgeheven. Het is overigens best mogelijk dat ook adrenaline een rol speelt bij pijn in de zij. Spanning, ook de spanning voor de wedstrijd, veroorzaakt een verhoogde af scheiding van adrenaline. Een van de eigenschappen van adrenaline is bloedvatvernauwing. Dat geldt ook voor de milt. Door die vernauwing zal het bloed niet zo gemakkelijk uit het orgaan kunnen stromen en dat kan ook klachten geven.’

‘Over pijn in de zij is weinig bekend. Volgens mij is het beslist niet van de milt afkomstig, dat dacht men vroeger, waarschijnlijk is het bij een groot aantal mensen gewoon spierpijn. Ook een verschuiven van de mineralen, met name het kalium zou een oorzaak kunnen zijn. Door inspanning kan het zijn dat het lichaam veel vocht verliest. Er wordt dan waarschijnlijk teveel kalium afgescheiden en er ontstaat een verstoring van de mineraalhuishouding: het natriumkalium evenwicht. Dat kan pijn veroorzaken, zowel links als rechts, als gevolg van uitstralende pijn van de nieren. Wanneer mensen die hier last van hebben, wat mineraalwater drinken of een andere elektrolytendrank, dan herstelt mogelijk het natriumkalium evenwicht zich en zijn de mensen van de pijn af. Het lijkt mij een erg individuele zaak in die zin dat men nooit precies weet of pijn afkomstig is van spieren of dat het u uitstraallende pijn betreft van uit de nieren . Ik heb nog gezocht naar literatuur over dit onderwerp, maar er is weinig over te vinden.’
‘Er is niet zoveel informatie over pijn in de zij en er wordt zelden een duidelijke oorzaak voor gevonden. Een deel van de klachten komt voort uit het maagdarm stelsel. Die klachten krijgt men door voor de training of de wedstrijd verkeerd te eten. Verkeerd wil dan zeggen: teveel, en zeker een te vetrijke maaltijd. Verkeerd in dit verband zijn ook cola en ijskoude dranken . Na een omvangrijke maaltijd heeft het maagdarm stelsel veel bloed nodig. Als gevolg van arbeid moet er bloed vrij komen voor het spierapparaat. Dat vraagt voor een kort ogenblik iets teveel van het lichaam. Voor de spijsvertering is plotseling te weinig bloed en de spijsverteringsorganen protesteren. De maag geeft pijnuitstraling links, gasophoping in de darmen kan uitstraling zowel links als rechts veroorzaken. Gasophopingen zitten meestal in de dikke darm boven in de buikholte.

Als mogelijke oorzaak voor pijn in de zij wordt ook genoemd zwakke buikspieren. Mensen die veel last hebben van steken in de zij worden daarom soms buikspieroefeningen voorgeschreven. Klachten verdwijnen veelal. Een verkeerd eetpatroon kan verantwoordelijk zijn voor dat gas. Een andere oorzaak is langdurige duurarbeid. Door dat laatste ontstaat een enorme behoefte aan vocht in het lichaam. Dat vocht wordt overal aan onttrokken, ook aan de darminhoud. Die droogt dan in, de passage gaat minder gemakkelijk en er komt ruimte voor gasvorming.
Om nog even terug te komen op die uitstralende pijnen. Het is bekend dat vooral organen in de buik uitstraling kunnen geven naar andere plaatsen in het lichaam. Middenrif en galblaas stralen uit naar de schouder, de nieren in de richting van de lies. Die uit stralingspunten en het orgaan liggen, zeg maar, aan dezelfde zenuwkanalen. Als die gestimuleerd worden, kan de pijn dus op andere plaatsen worden gevoeld dan waar zij oorspronkelijk begon. Als je mij vraagt wat er aan te doen is dan moet je beseffen dat er allerlei oorzaken kunnen zijn en dat een middel tegen steken in de zij dus niet bestaat.

Behandeling


De simpelste behandeling komt neer op het vertragen van de betreffende activiteit.
Als de pijn dan niet verdwijnt, dient de activiteit geheel gestaakt te worden. In de wereld van de hardlopers heeft men de volgende goede ervaring opgedaan. Als de steken rechts in de zij optreden, adem dan uit op het moment dat je linkervoet op de grond komt (en bij steken links, adem uit als je je rechtervoet neerzet). Ook zijn positieve effecten beschreven van lopers, die even met hun handen op het hoofd doorlopen in combinatie met een diepe ademhaling. Als dit niet helpt, valt het volgende nog te proberen: Neem (al lopende) een meer voorovergebogen houding aan en druk vervolgens met de vingers of vuist onder de ribbenboog van de pijnlijke zijde omhoog.
Men kan het moment van eten voor de wedstrijd wijzigen. Eet drie tot vijf uur voor de wedstrijd en daarna niet meer.
Men zou het drinken van koolzuurhoudende dranken kunnen vermijden.
Men kan de ontlasting zachter maken door het dieet te veranderen en meer groenten, fruit en andere vocht vasthoudende voedingsmiddelen te eten.
De vraag doorlopen of stoppen ligt aan de pijntolerantie van de sporter. Dat is te trainen. Soms moet gedurende korte tijd de intensiteit van de arbeid wat worden verlaagd.
Soms wil het helpen op de buik te drukken en tenslotte
Het reguleren van de ademhaling kan erg goed helpen. Als zwemmer hielp het mij uit te ademen tegen weerstand in, dat gaf verhoging van druk in de buik holte. Ook de methode Del Ferro (een methode die succesvol is gebleken bij de behandeling van stotteren) zal bepaalde vormen van pijn in de zij kunnen voorkomen.
Als dit geen effect geeft, ben je genoodzaakt om de lichamelijke inspanning te staken.
Hervat de activiteit pas als het vervelende gevoel helemaal verdwenen is en begin dan heel rustig, om een herhaling te voorkomen.

Preventie


Voorkomen is ook hier beter dan genezen. Daarom de volgende tips:
Start iedere sportactiviteit met een goed uitgevoerde warming-up van minstens 15 minuten. Dit leidt tot een lichamelijke aanpassing gericht op de komende sportinspanning;
Zorg voor een geleidelijke trainingsopbouw met een juiste afwisseling van duur-, tempo- en intervaltraining;
Handige richtlijn bij een duurtraining: loop op een tempo van 70-80% van je maximum;
Zoveel mogelijk regelmatig ademhalen tijdens trainingen en wedstrijden.
Eet geen grote maaltijden voor een training of wedstrijd. Nuttig de laatste maaltijd 2-3 uur voor het begin van een intensieve sportinspanning, waarbij de maaltijd het liefst moet bestaan uit veel koolhydraten (brood, spaghetti of andere deeggerechten) en weinig vet of eiwitten;
Lichte voedingswaren voorafgaande aan de activiteit zijn meestal geen probleem.

Conclusie


Uit voorgaande blijkt dat er allerlei theorieën bestaan over de oorzaken van pijn in de rechter‑ en linkerzij. De algemene opvatting is dat in lever en/ of milt een bloedstuwing kan voorkomen en door de lichamelijke inspanning veranderde chemische processen ontstaan . Door natuurlijke aanpassing van hart en bloedsomloop worden deze stuwing verschijnselen verwerkt en verdwijnt de pijn vanzelf, ook bij blijvende inspanning . Men hoeft zich dus helemaal niet ongerust te maken over deze hinderlijke klacht, die bij inspanning kan ontstaan .
TeleportMe